Пра чалавечыя аспекты жадаю пагаварыць, таму што з чалавечымі аспектамі вы сапхняцеся ў першую чаргу. Таму што ні тэхналогіі, ні грошы насамрэч нічога не вырашаюць. Вырашае, зразумела, каманда. Павел ужо сказаў, што вырашаюць не ідэі нават, не рынак, а людзі, у якіх інвестуюць.

Склад уладальнікаў бізнэсу ў пэўным сэнсе з'яўляецца ключавым. Таму што гэта тыя, хто вырашае, як бізнэс будзе развівацца. Адразу ўзнікае пытанне, каго ў гэты бізнэс браць. І гэта пытанне вы вырашаеце яшчэ да таго, як атрымаеце грошы. Ёсць людзі, якія або адзін раз абпаліліся, або проста ад прыроджанай прагнасці адразу вырашаюць, што яны заўсёды будуць мець сто адсоткаў сабе асабіста, я такіх сустракаў.

Гэта не самая дрэнная мадэль. Яна стварае сур'ёзныя праблемы з матывацыяй іншых людзей, але затое здымае кучу сур'ёзных праблем з тым, як потым падзяляцца, з парушэннем кантролю і гэтак далей. У мяне ніколі не атрымлівалася чымсьці валодаць на сто адсоткаў. Быў такі эпізод: бягучая кампанія "Ашманов і партнёры", я калісьці там валодаў ста адсоткамі, але паступова я пачаў шаткаваць, шаткаваць, шаткаваць, як гэта бывае. Нават не для фундатараў, у нас там фундатараў не было ні разу. Проста выдаваў дзелі тым, хто гэтага заслугоўваў, па маім меркаванні. Вам гэтыя пытанні ўсё адно прыйдзецца вырашаць: каго ў гэты бізнэс браць.

Насамрэч зразумела, хто вам пагражае ў якасці саўладальніка: гэта заснавальнікі, нейкі персанал, які вы будзеце надзяляць дзелямі, ці кавалачкамі, ці апцыёны нейкія выдаваць. Потым прыйдзе Angel Investor, як па-ангельску гэта завецца. У мяне ёсць адчуванне, што тут нейкая блытаніна, таму што бізнэс-анёлы - гэта трошкі іншае. То, пра што гаварылася - гэта нейкі найнізкі разрад венчурнага капіталіста, проста ў яго грошай паменш. Вось Павел (Черкашін), вядома, не анёльскі фундатар. Ён, вядома, прафесійны фундатар. Проста ён укладвае не вельмі вялікія грошы, як я разумею. Для пачатку вы можаце сапхнуцца вось з тымі самымі тры "F": сям'я, сябры і дурні. Гэта насамрэч фундатары-анёлы, гэта значыць тыя, хто дае грошы, увогуле, не так.

Ну, і венчурныя капіталісты ўрэшце да вас з'явяцца, калі вы будзеце шукаць потым грошы на развіццё. Хоць па-ўсякаму бывае. Напрыклад, жонка мая кіруе кампаніяй "Лабараторыя Касперскага". Гэта кампанія стварылася на свае ўласныя грошы, там толькі фізічныя асобы ўладальнікі. І яны дагэтуль, хоць у іх зварот 400 мільёнаў даляраў у год, яны ніколі не прыцягвалі грошы. Там няма ніякіх фундатараў, і ніколі не было. Па-рознаму бывае.