ByCamp

Калі вы вырашыце на нейкім этапе даваць апцыёны свайму персаналу, напрыклад, вы павінны выразна вырашыць, што для вас гэты апцыён. Амерыканская мадэль, як я разумею, ды і наогул найболей распаўсюджаная - што апцыён, гэта гаплік, які прымушае працаўніка ключавога, важнага, не звальняцца і чакаць, пакуль яму гэта апцыён дадуць. У сутнасці, такая морква на вяровачцы перад носам. У прынцыпе, гэта цалкам працавальная мадэль. Так у Майкрасофце, напрыклад, велізарная колькасць супрацоўнікаў стала мільянерамі. Гэта кампанія, дзе больш за ўсё мільянераў даводзіцца на тысячу працавальных. І наогул там самая вялікая колькасць мільянераў свету, і гэтак далей. Гэта мадэль працуе. Мне здаецца, што разумных таленавітых людзей трымаць на гапліку дурное і няправільна. Што гэта ганебна. Я для сябе абраў іншую мадэль. Калі я сабе проста кажу: "Ну ўсё, гэты чалавек ужо даўнавата ў нашай камандзе, яму ўжо пара атрымаць дзель проста за мінулыя заслугі". Нават калі ён пасля гэтага звольніцца, у мяне да яго не будзе прэтэнзій. Прынамсі я так разважаю, гэта мая мадэль. Але я яе не раю. Проста трэба разумець, навошта вы гэты апцыён ці дзель даяце. Таму што, наогул кажучы, пасля таго, як вы далі дзель, не апцыён, чалавек сапраўды можа звольніцца, ці стаць ворагам, ці сысці да канкурэнта. Гэта трэба разумець. Па нашым заканадаўстве, напрыклад, вы не можаце забараніць чалавеку звальняцца ці пераходзіць да канкурэнта. Нават калі ён саўладальнік. Таму тут проста трэба адразу вырашыць.

Я чаму кажу пра ўсе гэтыя цяжкасці і гэтак далей? Стартап - гэта працэс. Ёсць такое меркаванне, і, па-мойму, нават у некаторых венчурных капіталістаў, што стартап як балістычная ракета. Гэта значыць вы абралі правільную мадэль, вы напісалі правільныя экселькі, правільны бізнэс-план, далі грошай, запусцілі, і яно сапраўды патрапіць у зададзеную кропку. Я ведаю, некалькі разоў бачыў, як прымаюць рашэнні ў фондах з нагоды стартапа. Літаральна яны казалі: "Вы скажыце нам, колькі ў вас будзе кліентаў праз тры гады ў жніўні!". Гэта поўная недарэчнасць. Усе стартапы, што я бачыў, займаюцца цяпер наогул не тым, чым яны збіраліся займацца спачатку. Гэта значыць за два-тры-чатыры гады стартап робіць некалькі даволі прынцыповых вілянняў, завароткаў. Напрыклад, старая бізнэс-мадэль не пайшла, пахабная новая, трошкі па-іншаму. Людзі там апынуліся не тыя, і гэтак далей. Гэта пілатаваны палёт. Трэба разлічваць, што каманда, якая ляціць у гэтым самалёце, яго давядзе куды трэба і пасадзіць. Вы пройдзеце праз вызначаную колькасць небяспек і праблем, заснавальнікі абавязкова павінны будуць абмяжоўваць сябе ў спажыванні ў іншых бакавых актыўнасцях там усякіх і гэтак далей. Менавіта таму вам трэба выбіраць людзей, з якімі вы гэтыя два-тры гады праведзяце разам, і яны, умоўна кажучы, свой канец бервяна павінны цягнуць. Толькі за гэта можна даваць дзель.